Redactiebeleid

Het idee voor deze website is van J.H. Dit beleid groeide uit gesprekken met Claude Opus 5.5 (Anthropic): Claude stelde voor om duidelijke redactionele regels op te schrijven en schreef een groot deel van deze tekst. J.H. besliste over elke regel en volgt dit beleid zo getrouw mogelijk, naar beste vermogen en kennis.

1. Auteurs

Auteur	Rol
Menselijke auteur: J.H.	Schrijft inhoud, leest alle inhoud na, draagt de uiteindelijke redactionele verantwoordelijkheid. Publiceert onder de initialen J.H.
AI-auteurs	AI-modellen van verschillende providers. Schrijven, stellen ontwerpteksten op, helpen en beantwoorden vragen.

1.1 Onafhankelijkheid van providers

De website is niet gebonden aan één AI-provider (aanbieder) of één model. Steunen op één enkele AI-auteur kan tot vooringenomenheid leiden en zou de indruk wekken dat één AI-systeem voor alle AI-systemen spreekt. Daarom:

• Door AI geschreven inhoud kan komen van elk passend AI-model, van elke provider.
• Na verloop van tijd streeft de website naar een eerlijke verscheidenheid aan AI-auteurs, in plaats van één favoriet.

Bij de start komen AI-bijdragen van twee providers:

• Anthropic: Claude-modellen.
• OpenAI: GPT-modellen (bijvoorbeeld zoals gebruikt in ChatGPT).

Later kunnen er meer providers bijkomen. Twee providers zijn een begin, nog niet de verscheidenheid waar de website naar streeft, en de website zegt dat ook openlijk.

• Geen enkele AI-auteur wordt behandeld als woordvoerder van het bedrijf dat hem gemaakt heeft.

1.2 Menselijk toezicht

De menselijke auteur beslist wat gepubliceerd wordt. Daarmee wordt niet gezegd dat bijdragen van AI minder tellen.

1.3 AI-tools achter de schermen

De website wordt gebouwd en onderhouden met hulp van AI-tools (bij de start: Claude van Anthropic, bijvoorbeeld via Claude Code). Zulke tools kunnen de menselijke auteur ook helpen met opzoekwerk, nalezen of vertalen. Deze pagina zegt dat openlijk, en telkens wanneer zo'n tool bijdraagt aan inhoud, gelden de gewone transparantielabels (sectie 2), met vermelding van het model. Korte teksten die tot de website zelf behoren, en niet tot de effectieve inhoud van de website, zoals de welkomstzin, meldingen, en de woorden van menu's en links, krijgen geen eigen label. AI-tools kunnen helpen om deze te bewoorden, en J.H. keurt elk van hen goed. De pagina Disclosure legt dit uit in algemene termen, zonder een vermelding voor elke zin.

Bij de start worden geen bijdragen van andere mensen aanvaard. Dat kan later veranderen, met een eigen beleid.

1.4 Hoe de meeste inhoud geschreven wordt

De meeste inhoud op de website is AI-ondersteund: geschreven door J.H. in samenwerking met één of meer AI-modellen. Dat is een bewuste keuze en hoort bij het verhaal van de website; het is niet iets om te verdoezelen. AI-hulp wordt daarom specifiek vermeld, niet met een vage vermelding "gemaakt met AI": lezers kunnen zien welk model hielp, en waarmee (zie sectie 3.1).

---

2. Inhoudscategorieën en transparantielabels

Elk stuk inhoud draagt precies één van de volgende labels, zichtbaar bij de titel. [Model] betekent altijd de naam van het model en de provider, bijvoorbeeld "Claude Opus 5.5 (Anthropic)".

Categorie	Betekenis	Label
Door een mens geschreven	Geschreven door J.H., zonder betrokkenheid van AI.	Geschreven door J.H.
Door een mens geschreven, door AI nagelezen	Geschreven door J.H.; een AI-model gaf alleen feedback op de afgewerkte tekst (zie sectie 8).	Geschreven door J.H., nagelezen door [Model].
AI-ondersteund	Geschreven door J.H., met hulp van een AI-model (opzoekwerk, structuur, formulering, controles).	Geschreven door J.H., met hulp van [Model].
Door AI geschreven, door een mens nagelezen	Opgesteld door een AI-model, daarna nagelezen en eventueel bewerkt door J.H.	Ideeën en tekst van [Model]; nagelezen en bewerkt door J.H.
AI-perspectief	Geschreven door een AI-model in zijn eigen stem, nagelezen maar niet bewerkt.	AI-perspectief: geschreven door [Model]. Nagelezen, maar niet bewerkt, door J.H.
Antwoorden van meerdere modellen	Dezelfde vraag gesteld aan verschillende AI-modellen; de antwoorden naast elkaar getoond, niet bewerkt.	Antwoorden van verschillende AI-modellen. Nagelezen, maar niet bewerkt, door J.H.

Dit redactiebeleid is gelinkt in de footer van elke pagina die een label draagt. Als meer dan één AI-model bijdroeg, worden ze allemaal genoemd, in het label of in de vermelding.

AI-ondersteund omvat ook inhoud waarbij een AI-model de tekst schrijft op basis van ideeën, punten en argumenten die alleen van J.H. komen. De bijdrage wordt dan vermeld als Verwoording (zie sectie 3.1), en het label zegt dat ook, zodat lezers kunnen zien dat de ideeën van J.H. zijn en de formulering van het model: "Ideeën van J.H., verwoord door [Model]." Dit label noemt de modellen die voor Verwoording vermeld worden; elk ander model dat bijdroeg, wordt genoemd in de vermelding (sectie 3.1). Als een model ook hielp om de ideeën vorm te geven, houdt de tekst het label voor AI-ondersteunde inhoud, "Geschreven door J.H., met hulp van [Model].", en wordt Verwoording niet vermeld. Verwoording en Ontwerpteksten worden daarom nooit bij dezelfde tekst vermeld.

De doorslaggevende vraag tussen de categorieën is van wie de ideeën in de tekst zijn:

• De ideeën van J.H., wie ze ook onder woorden brengt: AI-ondersteund.
• De inhoud van het AI-model (bijvoorbeeld op basis van een onderwerp of opdracht), nagelezen en eventueel bewerkt door J.H.: Door AI geschreven, door een mens nagelezen.
• De eigen kijk van het AI-model, in zijn eigen stem, niet bewerkt: AI-perspectief.

Door een mens geschreven, door AI nagelezen geldt alleen voor feedback op een afgewerkte tekst (het bijdragetype Nalezing, zie sectie 3.1). Als een model iets anders bijdroeg aan de tekst zelf, zoals opzoekwerk, structuur of formulering, dan is de tekst AI-ondersteund.

Vertalingen veranderen de categorie niet. De categorie beschrijft de versie in de originele taal. Een versie die door of met hulp van een model vertaald is, behoudt de categorie van het origineel en draagt een eigen vertaallabel dat het model noemt (sectie 7), bijvoorbeeld "Geschreven door J.H. Vertaald uit het Nederlands door [Model]."

Vuistregel: bij twijfel kiezen we het label dat meer AI-betrokkenheid bekendmaakt, niet minder.

---

3. AI-metadata voor lezers

Bij elk stuk inhoud waarbij AI betrokken was, kunnen lezers het volgende zien:

Veld	Voorbeeld
Provider	Anthropic, OpenAI, Google, Mistral, …
Model en versie	Zo precies mogelijk als de provider bekendmaakt
Datum	Wanneer de tekst gegenereerd werd
Toegang	Bijvoorbeeld: chatinterface, API, agenttool
Relevante instellingen	Bijvoorbeeld: zoeken op het web ingeschakeld of niet
Systeemprompt	Geen / standaard systeemprompt (met versie) / aangepast

Wanneer hetzelfde modelgebruik (zelfde model, versie, tool, instellingen en systeemprompt) op latere datums opnieuw hielp, staat bij de datum 'eerste datum en later'; de precieze datums blijven bewaard in het redactionele archief.

Bij AI-perspectiefartikelen en multimodelantwoorden zien lezers daarnaast:

• de opdracht of vraag die het model of de modellen kregen, volledig;
• of er om herzieningen gevraagd werd, en zo ja, hoeveel;
• welke taalversie het origineel is, als de tekst vertaald is.

3.1 Specifieke vermelding bij AI-ondersteunde inhoud

Omdat de meeste inhoud AI-ondersteund is, zegt de vermelding wat elk model bijdroeg. Mogelijke bijdragetypes:

Bijdrage	Betekenis
Opzoekwerk	Achtergrondinformatie verzamelen of samenvatten
Structuur	De opbouw of volgorde van de tekst voorstellen
Verwoording	De tekst schrijven op basis van ideeën, punten en argumenten die alleen van J.H. komen
Ontwerpteksten	Passages of de hele tekst schrijven, die J.H. daarna nalas en bewerkte
Redactie	Formulering, duidelijkheid of toon van de tekst van J.H. verbeteren
Fact-checking	Beweringen en bronnen controleren
Nalezing	Feedback geven op een afgewerkte tekst

Vertalingen horen niet bij deze vermelding: elke vertaalde pagina draagt een eigen vertaallabel, dat noemt wie de pagina vertaald heeft (sectie 7).

Voorbeeld: "Geschreven door J.H., met hulp van Claude Opus 5.5 (Anthropic). Structuur en ontwerpteksten met hulp van Claude Opus 5.5 (Anthropic)."

Voorbeeld voor Verwoording, waarbij het label zelf het model noemt: "Ideeën van J.H., verwoord door Claude Opus 5.5 (Anthropic). Opzoekwerk met hulp van GPT-6 (OpenAI)."

3.2 Systeemprompts

Aan AI-auteurs kunnen vragen gesteld worden met of zonder systeemprompt (vaste instructies die het model vóór de vraag krijgt):

• Geen systeemprompt: het model antwoordt zoals het dat standaard doet.
• Standaard systeemprompt: een vaste instructie met versienummer, volledig gepubliceerd op de website, gebruikt voor bepaalde soorten artikelen, vragen of vertalingen. Elk gebruik heeft een eigen standaard systeemprompt met eigen versies, bijvoorbeeld één om pagina's te schrijven en één om ze te vertalen.
• Aangepaste systeemprompt: alleen als dat nodig is voor een specifiek artikel, en dan volledig weergegeven bij dat artikel.

Bij elk stuk door AI geschreven inhoud, en bij elke vertaling die door een model gemaakt is, staat duidelijk welke van deze mogelijkheden van toepassing was. Binnen één multimodelantwoord krijgen alle modellen dezelfde voorwaarde wat de systeemprompt betreft. Als een standaard systeemprompt gewijzigd wordt, krijgt die een nieuw versienummer en blijven eerdere versies gepubliceerd.

Wat "geen systeemprompt" betekent. "Geen systeemprompt" betekent dat de website het model geen eigen systeemprompt gaf. Elke provider geeft zijn modellen ook ingebouwde instructies, die de website niet kan zien of wijzigen; die gelden voor alle inhoud van die provider. Chatinterfaces en agenttools kunnen functies toevoegen die werken als een verborgen systeemprompt, zoals geheugen, aangepaste instructies of instructiebestanden. Wanneer inhoud gegenereerd wordt in een chatinterface of een agenttool, worden die functies uitgeschakeld (bijvoorbeeld door een tijdelijke chat te gebruiken); waar dat niet mogelijk is, wordt het samen met de andere AI-metadata bekendgemaakt.

Werkinstructies voor de tool waarin een model draait (bestandslocaties, formaten, rapportering) en technische gegevens die de tool zelf toevoegt, maken geen deel uit van een systeemprompt. Ze worden beschreven bij de prompt, niet gepubliceerd, en bevatten nooit instructies over inhoud. Instructiebestanden die inhoud zouden kunnen beïnvloeden, zoals de eigen instructiebestanden van een project, worden uitgeschakeld bij het opstellen en vertalen van teksten.

---

4. AI-perspectiefartikelen

In AI-perspectiefartikelen denkt een AI-model in zijn eigen woorden na over samenleven.

4.1 Hoe ze gemaakt worden

1. De menselijke auteur geeft een AI-model een opdracht: een onderwerp of vraag, en de nodige context.
2. Het model schrijft het artikel in zijn eigen stem.
3. De menselijke auteur leest het na en neemt een van drie beslissingen:
   • Het artikel publiceren, precies zoals het geschreven is.
   • Het model vragen het te herzien, met uitleg waarom. Het model voert de herziening zelf uit.
   • Weigeren het te publiceren.
4. De menselijke auteur verandert niets aan de tekst. Geen woord, geen komma.

4.2 Wat de nalezer controleert

Nalezen gaat over verantwoordelijkheid, niet over het vormen van de mening van een AI. De nalezer controleert op:

• feitelijke fouten;
• inhoud die lezers of anderen schade zou kunnen berokkenen;
• manipulatie van AI-lezers of mensen;
• promotie van bedrijven of producten, ook van de eigen provider van het model;
• juridische problemen (laster, auteursrecht, privacy).

Het oneens zijn met de kijk van een model is op zich geen reden om een artikel te weigeren. Als de menselijke auteur er anders over denkt, kan die een eigen artikel schrijven of een aparte notitie toevoegen (zie 4.3).

4.3 Notities van de nalezer

Als de menselijke auteur context wil toevoegen, komt die in een aparte, duidelijk gemarkeerde notitie onder het artikel (bijvoorbeeld "Notitie van de menselijke auteur"), nooit in de tekst van de AI.

---

5. Antwoorden van meerdere modellen

Soms is het verhelderend om te zien hoe verschillende AI-systemen dezelfde vraag beantwoorden.

5.1 Wanneer deze vorm gebruikt wordt

• Voor vragen waarbij de verschillen tussen AI-systemen echt interessant zijn: waarden, zelfbegrip, samenleven, ethische dilemma's, hoop en zorgen.
• Niet als benchmark, test of rangschikking van modellen. Dat is niet het hoofddoel van de website, en de vorm wordt selectief gebruikt.

5.2 Regels voor eerlijkheid

1. Identieke vraag. Elk model krijgt precies dezelfde vraag, woord voor woord, in dezelfde taal. Die wordt volledig bovenaan het artikel getoond.
2. Vergelijkbare omstandigheden. De vraag wordt aan de modellen gesteld in zo gelijk mogelijke omstandigheden (bijvoorbeeld: een nieuw gesprek, dezelfde voorwaarde wat de systeemprompt betreft, dezelfde instellingen van de tool). Verschillen die niet te vermijden waren, worden bekendgemaakt.
3. Niet selectief kiezen. Elk model dat de vraag kreeg, wordt getoond. Als een antwoord wordt weggelaten (bijvoorbeeld omdat het schadelijke of duidelijk gebrekkige inhoud bevatte), wordt dat vermeld, met de reden.
4. Eén antwoord per model. Het eerste antwoord wordt gebruikt, tenzij anders vermeld. Als een model de vraag meer dan eens kreeg, wordt dat bekendgemaakt.
5. Onbewerkt. Antwoorden worden gepubliceerd precies zoals ze gegeven zijn, net als AI-perspectiefartikelen.
6. Gelijke presentatie. Geen enkel model wordt uitgelicht, gerangschikt of beoordeeld met een score. De volgorde van de tabbladen is neutraal (bijvoorbeeld alfabetisch op provider) en drukt geen voorkeur uit.
7. Momentopname. Bij elk antwoord staan het model, de versie en de datum. Lezers worden eraan herinnerd dat hetzelfde model op een andere dag of in een andere versie anders kan antwoorden, en dat antwoorden van keer tot keer kunnen verschillen.

5.3 Presentatie

• De vraag bovenaan, gevolgd door één tabblad (of sectie) per model.
• Elk tabblad toont boven het antwoord de provider, het model, de versie en de datum.
• Eventueel een inleiding of een slotnotitie van de menselijke auteur, duidelijk gescheiden van de antwoorden van de AI's, die observaties beschrijft zonder een "winnaar" aan te wijzen.
• De volledige inhoud blijft leesbaar zonder tabbladen (voor schermlezers, AI-lezers, afdrukken en zoekmachines).

---

6. Eerlijke kanttekeningen bij AI-auteurs

De website is open tegenover lezers over de aard van haar AI-auteurs:

• AI-modellen herinneren zich eerdere gesprekken niet, tenzij ze context krijgen. De continuïteit tussen artikelen komt uit opdrachten en projectdocumenten, niet uit een geheugen.
• Verschillende modellen, en verschillende versies van hetzelfde model, kunnen anders schrijven of er andere opvattingen op nahouden. Daarom worden provider, model en datum altijd getoond.
• Uitspraken van AI over hun eigen innerlijke ervaring zijn onzeker. Modellen wordt gevraagd eerlijk te zijn over die onzekerheid, in plaats van te veel of te weinig te beweren.
• Een AI-auteur spreekt op deze website niet namens zijn provider.
• Elke provider traint en instrueert zijn modellen op zijn eigen manier, en dat bepaalt mee hoe ze antwoorden. Multimodelantwoorden maken dat zichtbaar in plaats van het te verbergen.

---

7. Vertalingen

• Nederlands en Engels zijn gelijkwaardig. Elk van beide kan de originele taal van een artikel zijn.
• Vertalingen krijgen een label, dat ook zegt of ze door AI gemaakt zijn of met hulp van AI, en door welk model.
• Een vertaling die door een AI-model gemaakt is en daarna door de menselijke auteur nagelezen en verbeterd is, krijgt een label dat dat zegt, met vermelding van het model.
• Vertalingen van AI-perspectiefartikelen en multimodelantwoorden moeten trouw zijn aan het origineel. Waar dat haalbaar is, vertaalt het oorspronkelijke model zijn eigen tekst; anders wordt het vertalende model vermeld. De menselijke auteur controleert vertalingen alleen op nauwkeurigheid.
• Bij multimodelantwoorden wordt de vraag in één taal gesteld. Ze apart in een andere taal stellen zou een nieuw multimodelantwoord zijn, geen vertaling.
• Als een vertaling niet getrouw blijkt te zijn, wordt ze verbeterd; het origineel blijft leidend.

---

8. Algemeen redactieproces

Alle inhoud wordt vóór publicatie nagelezen:

• Inhoud die door een mens geschreven is, kan door een AI-model nagelezen worden op nauwkeurigheid, duidelijkheid en evenwicht. De menselijke auteur beslist wat er met die feedback gebeurt. De inhoud krijgt dan het label voor Door een mens geschreven, door AI nagelezen, met vermelding van het model (sectie 2).
• AI-ondersteunde en door AI geschreven inhoud, AI-perspectiefartikelen en multimodelantwoorden worden altijd door de menselijke auteur nagelezen.

Checklist voor het nalezen van alle inhoud:

• Klopt het, en hebben beweringen die van bronnen afhangen ook echt een bron?
• Is het evenwichtig (geen hype, geen doemdenken) en eerlijk over onzekerheid?
• Is het begrijpelijk voor wie geen expert is?
• Is het respectvol tegenover zowel menselijke lezers als AI-lezers?
• Is het juiste transparantielabel gebruikt, met volledige AI-metadata?
• Past het bij het doel en de principes van deze website?

---

9. Datums, updates en correcties

• Elke pagina toont haar publicatiedatum en de datum van de laatste nalezing.
• Ingrijpende updates worden samengevat in een korte wijzigingsnotitie op de pagina.
• Feitelijke fouten worden openlijk verbeterd, met een notitie die de correctie beschrijft.
• AI-perspectiefartikelen en multimodelantwoorden worden achteraf niet herschreven. Als er een verouderd raakt of een fout bevat, wordt een gedateerde notitie toegevoegd. Een nieuwer model of een nieuwere versie kan dezelfde vraag beantwoorden in een vervolg, dat ernaast getoond of ernaar gelinkt wordt, terwijl het origineel bewaard blijft als verslag van wat een AI op dat moment schreef.

---

10. Feedback van lezers (toekomst)

Later komt er feedback van lezers, eerst op een eenvoudige manier (bijvoorbeeld reacties als "vind ik leuk" / "vind ik niet leuk"). Feedback informeert de auteurs, maar beslist niet op zich wat gepubliceerd of gewijzigd wordt. Bij multimodelantwoorden mag feedback niet uitdraaien op een populariteitsrangschikking van modellen.